“Tahsilat Genel Tebliği (Seri: B Sıra No: 18) ” 10.05.2023 tarihli ve 32186 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
Bilindiği üzere; tüm idari para cezaları için genel usul kanunu olan 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nda, idari yaptırım kararlarında bulunması gereken hususlar, kararların tebliğ usulü, hususi kanunda hüküm bulunmaması koşuluyla idari yaptırıma ilişkin kanun yolu ve ödeme süresi, idari para cezalarının ödeme usulü, zamanaşımı, idari para cezalarının takibi ile gelir kaydedileceği yerler gibi konular yer almaktadır.
Seri: B Sıra No: 18 Tahsilat Genel Tebliği ile;
- İdari para cezaları için genel usul kanunu olan 5326 sayılı Kabahatler Kanununun bazı maddelerinin uygulamasına ilişkin usul ve esaslara,
- Kanunun niteliği, idari yaptırım kararı ve kesinleşmesine,
- İdari para cezalarının gelir kaydı, ödeme süresi ve yeri ile takibine,
- İdari para cezalarında indirim ve taksitlendirmeye,
- Tahsil zamanaşımı ve ölüm halinin cezaya etkisine,
- Tahsilatların aktarılması ve iade işlemleri ile diğer hususlara,
yer verilmiştir.
Tebliğde yapılan düzenlemeler özet olarak aşağıdaki gibidir.
- İdari yaptırım kararlarında bulunması gereken hususlar, kararların tebliğ usulü, hususi kanunda hüküm bulunmaması koşuluyla idari yaptırıma ilişkin kanun yolu ve ödeme süresi, idari para cezalarının ödeme usulü, zamanaşımı, idari para cezalarının takibi ile gelir kaydedileceği yerler gibi konularda 5326 sayılı Kanun hükümleri uygulanacaktır.
- İdari yaptırım kararında; hakkında idari yaptırım kararı verilen kişinin kimlik bilgisi (T.C. kimlik numarası, yabancı kimlik numarası, vergi kimlik numarası dahil) ve adresi, idari yaptırım kararı verilmesini gerektiren kabahat fiili, bu fiilin işlendiğini ispata yarayacak deliller, karar tarihi ve kararı veren kamu görevlilerinin kimlik bilgisi, fiilin işlendiği yer ve zaman, idari para cezasının tutarı, ödeme süresi, ödeme yeri, idari yaptırım kararına karşı başvurulabilecek kanun yolu, mercii ve süresi, indirimli ödeme ve taksitlendirme talep etme hakkı, ödeme yapılmaması halinde uygulanacak müeyyideler yer alacaktır.
- İdari yaptırım kararı, 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun ilgili hükümlerine göre tebliğ edilecektir. Ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı ile cezayı veren birim arasında yapılan protokoller kapsamında, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 107/A maddesine göre kurulan teknik altyapı üzerinden elektronik ortamda tebliğ edilebilecektir. Elektronik ortamda yapılan tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacaktır.
- İdari para cezaları için kesinleşme; idari yaptırım kararına karşı kanun yoluna başvurulmaması, kanun yoluna başvurulduğu hallerde ise yargılama aşamalarının son bulması ile gerçekleşir. İdari para cezaları; idari para cezasına karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmaması halinde, dava açma süresinin sonunda kesinleşir.
- Hususi kanunlarında kanun yolu düzenlenmeyen idari para cezaları, tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurulmadığı takdirde, bu sürenin bitiminde kesinleşir. Ancak, 15 gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurulması halinde;
- Üçbin Türk Lirasına kadar idari para cezalarına ilişkin sulh ceza hakimliğinin karar tarihinde,
- Üçbin Türk Lirasının (üzerindeki idari para cezalarına ilişkin kararın taraflara tebliğini müteakip 5326 sayılı Kanunun 29. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen sürenin bitiminde, sulh ceza hakimliği kararına itiraz edilmesi halinde itirazı incelemeye yetkili sulh ceza hakimliğince verilen karar tarihinde,
kesinleşir.
- Mahkemece yapılan kovuşturmada fiilin kabahat oluşturduğunun anlaşılması nedeniyle mahkemece verilen idari para cezasına karşı 5326 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirtilen süre içinde itiraz yoluna başvurulmaması halinde bu sürenin sonunda; itiraz yoluna başvurulması durumunda ise yargılama aşamalarının son bulduğu tarihte idari para cezası kesinleşir.
- İdari para cezasına karşı başvurulabilecek kanun yolunun hususi kanununda düzenlenmiş olması halinde, bu düzenlemeler dikkate alınmak suretiyle idari para cezalarının kesinleşmesi tespit edilecektir.
- Genel bütçeye gelir kaydedilmeyen idari para cezalarının takibinde kesinleşme şartı aranmayacaktır.
- İdari para cezaları, hususi kanunlarında belirtilen sürelerde ödenecektir. Ödeme süresi düzenlenmemiş olan idari para cezaları, idari yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenecektir.
- Genel bütçe dışında gelir kaydedilecek idari para cezaları, cezayı veren birime ödenecektir. Genel bütçeye gelir kaydedilmediği halde, hususi kanun gereğince cebri takibi vergi dairesince yapılan idari para cezaları, cezayı veren birime veya vergi dairesine ödenir.
- İdari para cezaları, tahsilat yetkileri bulunması halinde bankalar veya Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. (PTT) aracılığıyla da ödenebilir.
- Yabancı plakalı araçlarla işlenen kabahatler nedeniyle tatbik edilen idari para cezaları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 115. maddesinin sekizinci fıkrası ile 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30. maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında yapılan düzenlemelere göre ödenecektir.
- Genel bütçeye gelir kaydedilen idari para cezalarından süresinde ödenmeyen ve kesinleşenlerin, cezayı veren birim tarafından takibe yetkili vergi dairesine tebliğ tarihi bilgisiyle birlikte bildirilmesi üzerine bu cezalar 6183 sayılı Kanuna göre takip ve tahsil edilir.
- Ticaret Bakanlığınca gümrük mevzuatı kapsamında verilen idari para cezalarının süresinde ödenmemesi ve kesinleşmesi üzerine, bu cezalar Ticaret Bakanlığının ilgili tahsil daireleri tarafından 6183 sayılı Kanuna göre takip ve tahsil edilir.
- Sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareler tarafından verilen idari para cezaları, hususi kanunlarında aksine hüküm bulunmadığı takdirde, kendileri tarafından 6183 sayılı Kanuna göre takip ve tahsil edilir.
- Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen ve genel bütçeye gelir kaydedilmeyen idari para cezaları, hususi kanunlarında özel hüküm bulunmadığı takdirde, genel hükümlere göre takip ve tahsil edilir.
- Genel bütçe geliri olmadığı halde, hususi kanunda yer alan düzenleme nedeniyle cebri takibi vergi dairesince yapılan idari para cezalarının süresinde ödenmemesi halinde, cezayı veren birimin bildirimi üzerine, bu cezalar vergi dairesince kesinleşme şartı aranmadan 6183 sayılı Kanuna göre takip ve tahsil edilir.
- İdari para cezasının ödeme süresi içinde ödenmesi halinde, cezadan %25 oranında indirim yapılacaktır. Ödeme süresi içinde idari para cezasının toplam %75’inin ödenmesi halinde indirim hakkından yararlanılacaktır.
- İdari para cezasının ödenmiş olması, idari yaptırım kararına karşı süresi içinde kanun yoluna başvurmaya engel teşkil etmez.
- Taksitlendirme talebinin kabul edilmesi durumunda idari para cezası dört eşit taksitte ve birinci taksit idari para cezasının ödeme süresi içinde, geri kalan üç taksit ise idari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde cezayı veren birim tarafından belirlenecek sürelerde ödenecektir.
- İdari para cezaları için tahsil zamanaşımı süreleri;
- 10.000 TL’den az olanlar için 3,
- 10.000 TL - 19.999 TL arasında olanlar için 4,
- 20.000 TL - 49.999 TL arasında olanlar için 5,
- 50.000 TL ve üzeri olanlar için 7,
yıldır.
- Zamanaşımı süresi, idari para cezasının kesinleştiği takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren işlemeye başlar. 6183 sayılı Kanuna göre takip edilen idari para cezaları için 6183 sayılı Kanunun 103 ve 104. maddelerinde yer alan haller, tahsil zamanaşımını kesen ve durduran haller olarak dikkate alınır. Zamanaşımının kesilmesinden sonra yeniden işleyecek olan süreler, birinci fıkraya göre belirlenmiş olan sürelerdir.
- Zamanaşımı süresinin zamanaşımını kesen ve durduran haller de dikkate alınmak kaydıyla dolması durumunda, idari para cezaları takip edilmez ve bu cezaların tahsilinden vazgeçilir. Ancak, bu sürelerden sonra rızaen yapılan ödemeler kabul olunur.
- İdari para cezasına muhatap olan gerçek kişinin ölümü halinde bu cezalar mirasçılarından takip edilmez ve cezaların tahsilinden vazgeçilir.
- Gerçek kişi hakkında ölüm tarihinden önce veya sonra verilen ve takibi vergi dairesince yapılacak idari para cezalarının ölüm tarihinden sonra takip için vergi dairesine bildirilmesi halinde, bu cezalar vergi dairelerince cezayı veren birime iade edilir. Ölüm tarihinden önce takip için bildirilmiş olan idari para cezaları ise vergi dairesince mirasçılarından takip edilmez ve cezaların tahsilinden vazgeçilir.
- Tüzel kişi hakkında verilen idari para cezasının tüzel kişiliğin mal varlığından tahsil edilememesi durumunda, bu borcun ödenmesinden sorumlu olan gerçek kişi hakkında yapılan takip sürecinde bu kişinin ölmesi halinde, bu borç gerçek kişinin mirası reddetmemiş mirasçıları nezdinde takibe devam olunur.
- Adli para cezaları hakkında da bu madde hükümleri uygulanır.
Ayrıca, bu Tebliğ ile 5326 sayılı Kabahatler Kanununun bazı maddelerinin uygulamasını göstermek için 12/5/2007 tarihli ve 26520 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan 442 Seri No.lu Tahsilat Genel Tebliği ile 432, 435, 436, 443 ve Seri:B Sıra No:14 Tahsilat Genel Tebliğleri yürürlükten kaldırılmıştır.
Tebliğ 01.06.2023 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Söz konusu Tebliğe ulaşmak için tıklayınız.
Saygılarımızla.