Sosyal Güvenlik Kurumu, koronavirüs (Covid-19) nedeniyle Kısa Çalışma Ödeneğine yoğun olarak başvurulması neticesinde yeni bir düzenleme yaparak “27- Kısa Çalışma Ödeneği ve Diğer Nedenler” adında yeni bir eksik gün kodu oluşturmuştur.
Bilindiği üzere; işyerinde kısa çalışma ödeneği alan sigortalı bulunması halinde, bu sigortalıların eksik gün nedeni SGK’ ya “18 Kısa Çalışma Ödeneği” olarak bildiriliyordu. Aynı ayda başka eksik gün nedeni olması halinde, hangi koddan bildirim yapılacağı meslek mensupları ve işverenler tarafından tereddüt edilen konular arasında yer almaktaydı.
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 06.04.2020 tarihinde yapılan açıklamaya göre, Kısa çalışma ödeneği alan sigortalıların aynı ay içinde başka eksik gün nedeni olması durumunda “27-Kısa çalışma ödeneği ve diğer nedenler” adında yeni oluşturulan kod, yabancı sigortalılar için 18 ve 27 numaralı eksik gün kodlarının seçilebilme imkanı getirilmiştir.
Buna göre; Sigortalının kısa çalışma yaptığı dönemde,
- Sadece kısa çalışma nedeniyle eksik gün bildirilecekse "18-Kısa Çalışma Ödeneği"
- Kısa çalışma ile birlikte başka bir nedenle ayrıca eksik gün varsa, "27-Kısa Çalışma Ödeneği ve Diğer" Nedenler seçilerek bildirge verilmelidir.
Kısa çalışma ödeneği alan yabancı sigortalılar için 18 ve 27 numaralı eksik gün kodlarının da seçilebilme imkanı getirilmiştir.
KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ İLE İLGİLİ SOSYAL GÜVENLİK MEVZUATI AÇISINDAN BİLİNMESİ GEREKENLER
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kısa çalışmanın bildirimi ile ilgili soru ve cevaplar ise aşağıdaki gibidir.
Kısa çalışma ödeneğinin ilk 7 günü için 4857 sayılı İş Kanununa göre sigortalıya yarım ücret ödenmesi halinde prim ödeme gün sayısı kaç gün üzerinden bildirilecektir? Kısa çalışma ödeneğinin ilk 7 günü için 4857 sayılı İş Kanununa göre sigortalıya yarım ücret ödenmesi halinde prim ödeme gün sayısı kaç gün üzerinden bildirilecektir?
Yarım ücret alınan sürelerin tamamının (7 gün) prim ödeme gün sayısı olarak bildirilmesi gerekmektedir.
Örnek: Yarım ücret ödenen sürelerin 6/4/2020- 12/4/2020 tarihleri arasında olması halinde yarım ücret alınan sürelerin tamamının (7 gün) prim ödeme gün sayısı olarak bildirilmesi gerekmektedir.
Sigortalıya ödenen günlük brüt yarım ücretin prime esas günlük kazanç alt sınırının altında olması halinde prime esas kazanç hangi tutar üzerinden bildirilecektir?
Günlük brüt yarım ücretin prime esas kazanç günlük alt sınırının altında olması halinde prime esas günlük kazanç alt sınırı üzerinden bildirim yapılması gerekmektedir.
Örnek: Prime esas günlük kazancı 160 TL olan bir sigortalının brüt yarım ücreti (80 TL) prime esas kazanç alt sınırının (98, 10 TL) altında olacağından, söz konusu sigortalının prime esas günlük kazancı için 98,10 TL esas alınarak bildirim yapılacaktır.
Alt sınırın altında kalan brüt yarım ücret ile alt sınır arasındaki farka ait sigorta primlerinin ödenmesinden işveren mi sorumludur?
Evet. Alt sınırın altında kalan brüt yarım ücret ile alt sınır arasındaki farka ait sigorta primlerinin işveren tarafından ödenmesi gerekmektedir.
Örnek: Sigortalının brüt yarım ücreti (80 TL) ile prime esas kazanç alt sınırının (98, 10 TL) arasındaki fark olan 18,10 TL’ye ait sigorta priminin 18,10*0,375= 6,79 TL*7 gün= 47,53 TL’nin ödenmesinden işveren sorumlu olacaktır.
Kısa çalışma ödeneği alan sigortalıların eksik gün bildirimi hangi eksik gün koduyla yapılacaktır?
Sigortalının kısa çalışma ödeneği aldığı dönemde sadece kısa çalışma ödeneğinden dolayı eksik gün bulunması halinde 18-Kısa çalışma ödeneği kodu, Sigortalının kısa çalışma ödeneği aldığı dönemde kısa çalışma ödeneği ile birlikte ayrıca başka eksik gün olması halinde 27- Kısa Çalışma Ödeneği ve Diğer Nedenler kodu, seçilecektir.
Örnek: 1/4/2020-5/4/2020 tarihleri arasında çalışan, 6/4/2020-12/4/2020 tarihleri arası yarım ücret ve ayın geri kalanın da kısa çalışma ödeneği alan sigortalı için 18 gün 18 kodu ile eksik gün nedeni bildirilecektir.
Örnek: 1/4/2020-4/4/2020 tarihleri arasında istirahatli olan, 5/4/2020 tarihinde çalışan, 6/4/2020- 12/4/2020 tarihleri arası yarım ücret ve ayın geri kalanın da kısa çalışma ödeneği alan sigortalı için 22 gün 27- Kısa Çalışma Ödeneği ve Diğer Nedenler kod ile eksik gün nedeni bildirilecektir.
Eksik gün nedeni olarak 18 veya 27 kodunu seçen işverenin kısa çalışma ödeneği başvurusunun reddedilmesi halinde eksik gün nedenini değiştirebilmesi mümkün müdür?
Evet değiştirilebilir. Bu işlemin yapılabilmesi için işyeri doyasının bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne/sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğüne dilekçe ile başvurulması gerekmektedir.
Kısa Çalışma Ödeneği Alan Yabancı Uyruklu Sigortalıların Eksik Gün Bildirimleri hangi eksik gün koduyla yapılacaktır?
Kısa çalışma ödeneği alan yabancı uyruklu sigortalılar için “18-Kısa çalışma ödeneği” ile “27-Kısa çalışma ödeneği ve diğer nedenler” eksik gün nedenleri seçilebilecektir.
İşyerinde faaliyetini tamamen durduran işverenin kısa çalışma ödeneği alan sigortalıları bildirme zorunluluğu bulunmakta mıdır?
Kısa çalışma ödeneği alan sigortalıların sıfır gün sıfır kazanç ile bildirilmeleri ve eksik gün nedeni olarak 18- Kısa çalışma ödeneği” veya “27-Kısa çalışma ödeneği ve diğer nedenler” eksik gün nedenlerinden birinin seçilmesi gerekmektedir.
Örnek: İşyerinde faaliyetini tamamen durduran ve 1/4/2020 tarihi itibariyle kısa çalışma ödeneğinden yararlanmaya başlayan işveren tarafından 2020/Nisan ayında kısa çalışma ödeneğinden yararlanan sigortalıların bildirimi sıfır gün ve sıfır kazanç şeklinde yapılacaktır.
KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ ALAN YABANCI UYRUKLU SİGORTALILARIN EKSİK GÜN BİLDİRİMLERİ
Bilindiği üzere, 18/3/2019 tarihli, 4331865 sayılı Genel Yazı gereğince e-Bildirge programlarında gerekli güncellemeler yapılmış ve yabancı uyruklu sigortalılar için;
"a) Kurumca yetkilendirilmiş sağlık hizmeti sunucularından veya işyeri hekimlerinden alınmış istirahatli olduğunu gösteren rapor,
ç) Gözaltına alınma ile tutukluluk hâline ilişkin belgeler,
f) Grev, lokavt, genel hayatı etkileyen olaylar, doğal afetler nedeniyle işyerinde faaliyetin durdurulduğunu veya işe ara verildiğini gösteren ilgili resmî makamlardan alınan yazı örneği,"
hususlarına ilişkin eksik çalışma veya eksik ücret ödenme nedenlerini kanıtlayan belgeler ile 4857 sayılı İş Kanununun 74 üncü maddesinde sayılan hallerin ortaya çıkması durumunda eksik çalışma veya eksik ücret ödeme nedenlerini kanıtlayan belgeler dışındaki eksik gün nedenlerinin seçimi kısıtlanmış olup, buna göre seçilebilecek eksik gün nedenleri
1-İstirahat,
4-Gözaltına Alınma,
5-Tutukluluk,
8-Grev,
9-Lokavt,
10-Genel Hayatı Etkileyen Olaylar ve
11-Doğal Afet
kodlarıyla sınırlandırılmıştır.
Daha sonra, kısmi süreli çalışmalarına kendi mevzuatları gereğince izin verilen yabancı uyruklu sigortalıların bildirimlerine ilişkin “26-Kısmi istihdama izin verilen yabancı uyruklu sigortalı” adında bir eksik gün nedeni ilave edilmiş ve yabancı uyruklu sigortalılar için bu eksik gün nedeninin seçilebilmesine olanak sağlanmıştır.
Bu defa, kısa çalışma ödeneği alan yabancı uyruklu sigortalılar ile kısa çalışma ödeneği ile birlikte diğer eksik gün nedenlerinden biri ile bildirim yapılmak istenilen sigortalıların bildirimlerine ilişkin “27-Kısa çalışma ödeneği ve diğer nedenler” adında bir eksik gün nedeni ilave edilmiş ve yabancı uyruklu sigortalılar için “18-Kısa çalışma ödeneği” ile “27-Kısa çalışma ödeneği ve diğer nedenler” eksik gün nedenlerinin seçilebilmesine olanak sağlanmıştır.
Söz konusu duyuruya ulaşmak için tıklayınız.
Soru ve cevaplara ulaşmak için tıklayınız.
Saygılarımızla.
Esas Bağımsız Denetim S. M. Mali Müşavirlik A. Ş.